Dlaczego właściwe rozpoznanie jest ważniejsze niż sam zabieg?
Przewlekły ból kolana, pięty czy innych okolic narządu ruchu nie zawsze oznacza, że najlepszym rozwiązaniem będzie wykonanie zabiegu. Współczesna medycyna coraz częściej odchodzi od schematu „jeden objaw – jedna metoda leczenia”, ponieważ podobne dolegliwości mogą wynikać z zupełnie różnych przyczyn. Dlatego w programie TAME w Doppler Instytut najważniejszym etapem nie jest sama embolizacja, lecz dokładna diagnostyka i świadoma kwalifikacja pacjenta.
Celem kwalifikacji jest odpowiedź na dwa podstawowe pytania. Po pierwsze, czy przewlekły ból rzeczywiście wiąże się z procesem zapalno-naczyniowym, na który może oddziaływać TAME. Po drugie, czy wykonanie procedury będzie bezpieczne i przyniesie pacjentowi realną korzyść. Odpowiedź na te pytania wymaga połączenia wiedzy z zakresu radiologii interwencyjnej, chirurgii naczyniowej, ortopedii oraz diagnostyki obrazowej.
Kiedy warto rozważyć kwalifikację do TAME?
Najczęściej na konsultację zgłaszają się osoby, które od wielu miesięcy zmagają się z bólem pomimo rehabilitacji, farmakoterapii czy wykonywanych wcześniej iniekcji. Część pacjentów ma rozpoznaną chorobę zwyrodnieniową kolana, inni cierpią z powodu przewlekłego zapalenia rozcięgna podeszwowego lub tendinopatii. Zdarzają się również osoby odczuwające utrzymujący się ból po endoprotezoplastyce stawu kolanowego, u których wykluczono przyczyny wymagające leczenia ortopedycznego.
Nie oznacza to jednak, że każda z tych osób będzie kandydatem do embolizacji. TAME nie jest metodą uniwersalną. Nie odbudowuje chrząstki stawowej, nie koryguje niestabilności stawu i nie zastępuje leczenia operacyjnego tam, gdzie jest ono konieczne. Może natomiast stanowić wartościowy element terapii u pacjentów, u których istotną rolę odgrywa przewlekły proces zapalny związany z nieprawidłowym mikrokrążeniem.
Rozmowa z pacjentem to pierwszy etap diagnostyki
Każda kwalifikacja rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu medycznego. Dla lekarza znaczenie ma nie tylko miejsce występowania bólu, ale również jego charakter, czas trwania oraz okoliczności, w których dolegliwości się nasilają lub ustępują.
Analizowane są także dotychczasowe metody leczenia takie jak rehabilitacja, fizjoterapia, stosowane leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, wykonywane iniekcje oraz przebyte zabiegi operacyjne. Równie ważne są choroby współistniejące, przyjmowane leki przeciwkrzepliwe, czy wcześniejsze choroby naczyń, ponieważ wszystkie te informacje mogą wpływać na bezpieczeństwo planowanej procedury.
Już na tym etapie często można określić, czy konieczne będzie rozszerzenie diagnostyki lub konsultacja z innym specjalistą.
Badanie kliniczne pozwala zrozumieć źródło bólu
Sama analiza wyników badań obrazowych nie wystarcza do postawienia właściwej diagnozy. Dlatego kolejnym etapem jest badanie kliniczne.
W przypadku bólu kolana lekarz ocenia między innymi zakres ruchomości stawu, obecność obrzęku, stabilność więzadeł, bolesność poszczególnych przedziałów stawu oraz objawy mogące sugerować uszkodzenie łąkotek. Przy przewlekłym bólu pięty zwraca uwagę na miejsce największej bolesności, stan rozcięgna podeszwowego, napięcie mięśni łydki oraz sposób obciążania kończyny podczas chodzenia.
Połączenie informacji uzyskanych podczas badania z wywiadem medycznym pozwala znacznie dokładniej określić mechanizm powstawania bólu.
Diagnostyka obrazowa to niezbędny element kwalifikacji
Jednym z filarów programu TAME jest nowoczesna diagnostyka obrazowa.
W zależności od problemu klinicznego wykorzystywane są zdjęcia RTG, badanie ultrasonograficzne, rezonans magnetyczny oraz badanie Doppler.
Szczególne znaczenie często ma rezonans magnetyczny. Pozwala on ocenić stan chrząstki stawowej, błony maziowej, kości podchrzęstnej, więzadeł, łąkotek oraz tkanek miękkich. Dzięki temu można wykryć zmiany wymagające leczenia ortopedycznego lub wykluczyć inne przyczyny dolegliwości, które mogłyby tłumaczyć utrzymujący się ból.
W przypadku przewlekłego zapalenia rozcięgna podeszwowego badania obrazowe pomagają ocenić stopień zmian przeciążeniowych, obecność obrzęku oraz cechy zwiększonego unaczynienia charakterystycznego dla przewlekłego procesu zapalnego.
Dlaczego w TAME ocenia się również naczynia?
Embolizacja MSK jest zabiegiem wykonywanym wewnątrznaczyniowo. Oznacza to, że lekarz dociera do miejsca leczenia poprzez układ tętniczy.
Z tego powodu ocena stanu naczyń stanowi integralną część kwalifikacji.
Podczas konsultacji analizowane są między innymi choroby naczyń, miażdżyca, zaburzenia krzepnięcia, cukrzyca oraz inne czynniki mogące zwiększać ryzyko powikłań. W wielu przypadkach wykonywane jest również badanie USG Doppler, które pozwala ocenić drożność tętnic i zaplanować bezpieczny dostęp naczyniowy.
Takie postępowanie ma ograniczyć ryzyko powikłań oraz zapewnić możliwie najwyższy poziom bezpieczeństwa procedury.
Kiedy lekarz może odradzić wykonanie TAME?
Jednym z najważniejszych elementów odpowiedzialnej kwalifikacji jest umiejętność rozpoznania sytuacji, w których embolizacja nie będzie najlepszym rozwiązaniem.
Jeżeli przyczyną bólu okaże się niestabilność stawu, świeże uszkodzenie więzadeł, infekcja, zaawansowane zmiany wymagające leczenia operacyjnego albo choroba neurologiczna, lekarz może zaproponować inną ścieżkę postępowania. Nie jest to niepowodzenie kwalifikacji, lecz jej podstawowy cel. Wybór terapii najlepiej dopasowanej do konkretnego pacjenta.
Powiązane treści
ARTYKUŁ
2026-07-14
5 min.
